نهاد ریاست جمهوری اسلامی ایران


مرکز امور حقوقی و بین المللی


مرکز امور حقوقی بین المللی ریاست جمهوری، یکی از واحدهای نهاد ریاست جمهوری است که بر اساس تصویب نامه شماره 43652/م مورخ 23/01/1361 مستقیماً زیر نظر نهاد ریاست جمهوری فعالیت می کند. نام این مرکز، پیش از این «دفتر خدمات حقوقی بین المللی جمهوری اسلامی» بوده است و از سال 1388 به «مرکز امور حقوقی بین المللی ریاست جمهوری» تغییر یافته است. مطابق بند 8 تصویب نامه مذکور، وظیفه و مأموریت اصلی مرکز عبارت است از برنامه ریزی، هماهنگی و نظارت بر دعاوی و داوری های له و علیه دستگاه های دولتی در مراجع خارجی و بین المللی.
مطابق با بخش نامه شماره 29426/51953 مورخ 03/10/1394 معاون اول محترم رئیس جمهور «با توجه به ضرورت و برنامه ریزی، هماهنگی و نظارت موثر و مستمر بر امور حقوقی بین المللی دولت و دستگاه های اجرایی و لزوم ضابطه مند نمودن روش ها و تمرکز پیگیری های مربوط به این امر در حوزه دعاوی و داوری های بین المللی، مقتضی است کلیۀ وزارتخانه ها، سازمان ها، موسسات، شرکت های دولتی، نهادهای انقلاب اسلامی و استانداری ها در کلیه امور مربوط به دعاوی بین المللی اعم از اینکه خواهان یا خوانده دعوی باشند، مشتمل بر مشورت اولیه، طرح دعوی یا دفاع در مقابل دعوی بین المللی، طرح دعوی متقابل یا مذاکره و تسویه حساب و اینکه دعاوی مطروحه در دادگاه یا در مراجع داوری یا امثال آن باشد، همچنین در مورد انتخاب یا معرفی داور یا انتخاب وکیل و مانند آنها، با هماهنگی، کسب نظر و تأییدیه از مرکز امور حقوقی بین المللی اقدام نمایند. هر نوع اقدام یا ایجاد تعهد، بدون هماهنگی و تأیید کتبی مرکز امور حقوقی بین المللی، تخلف محسوب می شود و موجب مسئولیت خواهد بود. مسئولیت اجرای این بخشنامه بر عهدۀ بالاترین مقام هر دستگاه می باشد.»
ازجمله پرونده های تحت نظارت و تصدی مرکز امور حقوقی بین المللی عبارت است:

  • دعاوی مربوط به تحریم های اتحادیه اروپایی علیه سازمان ها و دستگاه های دولتی ایرانی،
  • پیگیری خسارت های وارده به دلیل تحریم های مزبور در دیوان دادگستری اتحادیه اروپایی،
  • استیفای حقوق موسسات و شرکت های دولتی در برابر قصور طرف های خارجی در رعایت تعهدات قراردادی،
  • مقابله با توقیف اموال و دارایی های جمهوری اسلامی ایران و نهادهای دولتی در دعاوی به اصطلاح ضد تروریستی مطروحه در ایالات متحده امریکا و برخی کشورهای اروپایی،
  • و بالاخره دعاوی تحت رسیدگی دیوان داوری دعاوی ایران - ایالات متحده امریکا.

علاوه بر موارد بالا، مشاوره و اظهارنظر در زمینه امور حقوقی بین المللی که از دفتر رئیس جمهور و سایر ارکان و دستگاه های دولت به مرکز ارجاع می شود نیز جزو وظایف مرکز است. 
مطالعه و تحقیق درباره مسائل روز حقوق بین الملل، موضوعات حقوقی که به طور خاص در پرونده ها و دعاوی بین المللی مطرح می شود، ارتباط با مراکز دانشگاهی و موسسات تحقیقاتی و علمی داخلی و خارجی نیز در شمار فعالیت های مرکز به حساب می آید. 

 

شرح وظایف

1- سیاستگذاری در امر دعاوی قضایی و داوری‏های بین ‏المللی دولت و دستگاه‏های دولتی و اشخاص غیردولتی؛

2- طرح، تعقیب و دفاع از دعاوی بین‏المللی دولت و دستگاههای دولتی در مراجع خارجی و بین­ المللی؛

3- مدیریت، برنامه ­ریزی و نظارت بر کلیه دعاوی بین‌المللی مطروحه له و علیه اشخاص حقیقی و حقوقی دولتی و ایرانی و مساعدت در دعاوی ایرانیان در خارج از کشور؛

4-ارائه خدمات حمایتی و معاضدت و مشورت حقوقی به کلیه نهادهای دولتی و ایرانی درخصوص دعاوی خارجی و بین‌المللی با در نظر گرفتن سطح امکانات و نیازها، با هدف تأمین امنیت حقوقی؛

5- اتخاذ تدابیر لازم جهت ایجاد رویه واحد در خصوص تعهدات بین‌المللی دولت و جلوگیری از تحقق مسؤولیت‏های ناخواسته بین‌المللی دولت و جلوگیری از ایجاد شرائط اقامه دعوی اشخاص خارجی علیه دولت و شهروندان ایرانی؛

6- انجام پژوهش‏های کاربردی درخصوص مسائل جاری در حوزه حقوق بین‏ الملل؛

7- ارتباط مستمر و همکاری با دانشگاه‏های معتبر داخلی و خارجی در حوزه حقوق بین­ الملل و داوری؛

8- هماهنگی با نهادهای پژوهشی ذی‏ربط در دستگاه‏های اجرائی و مجامع علمی و دانشگاه‏‏ها به منظور انجام و ارتقای پژوهش در حوزه حقوق بین‏ الملل و حمایت از آنها و برگزاری سمینارهای دوره‏ای با حضور متخصصین حقوق بین ‏الملل و بخش‏های حقوقی دستگاه‏های ذیربط؛

9- گردآوری، تدوین و انتشار دوره‌ای رویه‏ها و آراء مراجع داوری و قضایی بین‌المللی به صورت مجله، کتاب، لوح فشرده و غیره؛

10- تأسیس بانک اطلاعاتی متمرکز از اساتید حقوق بین ­الملل و وکلای خارجی یا  سایر اشخاص حقیقی و حقوقی داخلی و خارجی مرتبط با وظایف مرکز، اعم از دانش پژوهان، متخصصین، کارشناسان، اساتید، مشاورین و مؤسسات حقوقی بین ‏المللی همچنین گردآوری اطلاعات مربوط به پرونده‏ها، خواهانها، خواندگان، شهود، وکلا، کارشناسان و ایجاد مرکز حفظ اسناد و مدارک مدون و آرشیو تخصصی؛

11- حمایت از مطالعات تطبیقی در زمینة حقوق بین‌الملل اسلامی و حقوق بین‌الملل؛

12- مشارکت و انجام تحقیقات حقوقی در زمینه مسایل ذیربط در حقوق بین ­الملل و حمایت از تحقیقات کاربردی حقوقی؛

13- ارائه مشاوره حقوقی به رئیس جمهور و معاونان ایشان در رابطه با تصمیمات و اقداماتی که دارای آثار حقوقی بین‌المللی است؛

14- ترجمه قوانین و مقررات مورد نیاز در زمینه‏ حقوق بین‌الملل و انتشار آن؛

15- برقراری ارتباط مستمر با مراجع ذیربط داخلی و بین‌المللی و شرکت در مجامع و سازمانهای بین‌المللی مرتبط با وظایف؛

16- ارایه مشاوره حقوقی در تنظیم قراردادهای بین‌المللی دستگاههای دولتی؛

17- پیش‏بینی و برآورد کلیه امور مربوط به پشتیبانی در زمینه مسائل مالی، محاسباتی، بودجه، نیروی انسانی (داخل و خارج از کشور) و هماهنگی به منظور تأمین آنها در حوزه دعاوی بین‏المللی دولت و در راستای مأموریتهای مرکز؛

18- اطلاع رسانی درخصوص موضوعات حقوقی بین‏ المللی و فعالیتهای مرکز؛

19- ارتباط مستمر با سطوح بالا دستی امور بین‏الملل وزارتخانه‏ها و دستگاه‏های دولتی در جهت ایجاد رویه واحد در امور مرتبط با حقوق بین‏الملل با توجه به اهمیت مناسبات بین‏المللی جمهوری اسلامی ایران؛

20- شرکت در جلسات کارشناسی موافقتنامه‌های دوجانبه بین‌المللی بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دیگر دولتها از طریق کمیسیون بررسی توافق های بین‌المللی (موضوع ماده 12 تصویبنامه شماره 12613/ت91 هـ مورخ 9/3/1371) با هماهنگی دستگاههای اجرایی ذی‌ربط و ضمن بهره‌گیری از آخرین دستاوردهای علمی حقوق بین‌الملل و نظامهای حقوقی حاکم بر دو کشور؛

21- انجام کلیه اموری که از جانب رئیس جمهور به مرکز محول یا از طریق دولت و مقامات از مرکز درخواست می‏شود.

دکتر محسن محبی

رییس مرکز امور حقوقی بین الملل

برای مشاهده گزارش عملکرد مرکز امور حقوقی و بین المللی در دولت یازدهم اینجا را کلیک کنید.

سایت مرکز امور حقوقی و بین المللی: cila.ir