نهاد ریاست جمهوری اسلامی ایران


خلاصه ای از سوابق علمی ،فرهنگی ،سیاسی و اجرایی معاون رییس‌جمهور در امور زنان و خانواده


زندگینامه

معصومه ابتکار، فرزند دکتر تقی ابتکار در سال ۱۳۳۹ در تهران به دنیا آمد. ثمره ازدواج ایشان با مهندس سید محمد هاشمی دو فرزند است.

 

سوابق تحصیلی

تحصیلات ابتدایی و متوسطه در مدرسه بین المللی ایران زمین، ورود به دانشگاه پلی تکنیک در رشته مهندسی پتروشیمی در سال ۱۳۵۶ و تغییر رشته در سال ۱۳۶۰ به تکنولوژی پزشکی در دانشگاه شهید بهشتی، فوق لیسانس و دکترا نیز در رشته ایمنی شناسی (ایمونولوژی) از دانشگاه تربیت مدرس کسب شده است.

 

سوابق اجرایی

اولین مسئولیت اجرایی ایشان سردبیری کیهان انگلیسی در سال ۱۳۵۹ بود. خانم ابتکار پس از نمایندگی دولت جمهوری اسلامی ایران در سومین کنفرانس جهانی زن در نایروبی تصمیم به راه اندازی نشریه ای تخصصی برای زنان گرفت که با عنوان فصلنامه فرزانه به عنوان اولین نشریه مطالعات و تحقیقات مسایل زنان به دو زبان فارسی و انگلیسی راه اندازی شد . همچنین در سال ۱۳۷۲ به همراه جمعی از بانوان اقدام به تاسیس مرکز مطالعات و تحقیقات مسایل زنان کرد.

ابتکار در آستانه برگزاری چهارمین کنفرانس جهانی زن در سال ۱۳۷۴ مسئولیت دفتر هماهنگی سازمان های غیر دولتی زنان و نیز نایب رییسی کمیته ملی این کنفرانس را عهده دار شد. او یک سال بعد و در سال ۱۳۷۵ با تشکیل شبکه سازمان های غیر دولتی زنان در ایران به عنوان رییس این شبکه انتخاب شد.

ایشان اولین زن در جمهوری اسلامی ایران است که به هیئت دولت راه یافت و طی سال های ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۴ در سمت معاون رییس جمهور و رییس سازمان حفاظت محیط زیست انجام وظیفه کرد. در عین حال دکتر ابتکار به تدریس در دانشگاه تربیت مدرس مشغول بوده و هم اکنون دانشیار گروه ایمونولوژی دانشکده علوم پزشکی این دانشگاه است.

مرکز صلح و محیط زیست به عنوان یک سازمان غیر دولتی در نیمه دوم سال ۱۳۸۴ به پیشنهاد و تلاش وی برای تبادل نظر و گفت و گو پیرامون مسایل محیط زیست و صلح در سطوح ملی، منطقه ای و بین المللی و برقراری ارتباط با علاقمندان و متخصصان محیط زیست تاسیس شد.

دکتر ابتکار در سال ۱۳۸۴ به دلیل تلاش هایش در مقام ریاست سازمان حفاظت محیط زیست ایران طی دولت های هفتم و هشتم و نقشی که برای بهبود همکاری های منطقه ای و جهانی داشت، به عنوان یکی از هفت «قهرمان زمین» سال ۲۰۰۶ سازمان ملل متحد انتخاب شد.

در سال ۱۳۹۲ بنیاد جهانی انرژی (EnergyGlobe) معصومه ابتکار را به عنوان بانون محیط زیست جهان معرفی کرده و جایزه معنوی یک عمر دستاورد را به دلیل «تعهد و احساس مسئولیت در قبال حفظ کرده زمین» به وی اعطاء کرد.

در سال ۱۳۹۳ طی مراسمی در شهرداری رم جایزه "مینروا" ایتالیا به خاطر دستاوردهای علمی و به عنوان زنی موفق در عرصه سیاسی به معصومه ابتکار اعطاء شد. این جایزه در رده بندی های هنر، اطلاع رسانی، نوآوری و مدیریت سیاسی برای زنان و متعلق به بنیاد غیر دولتی مامولتی است که از سال ۲۰۰۹ به نام خانم مامولتی مینروا روزنامه نگار و فعال اجتماعی آن کشور فعالیت می کند.

در اردیبهشت ۱۳۹۵ نیز دکتر معصومه ابتکار از سوی دانشگاه مطالعات خارجی هانکوک کره جنوبی به دریافت دکترای افتخاری علوم سیاسی این دانشگاه نائل آمد. رییس دانشگاه هانکوک اعلام کرد علت این تلاش های صورت گرفته توسط ایشان برای تقویت همکاری ها در زمینه صلح جهانی و حفظ محیط زیست بوده است.

معصومه ابتکار همچنین عضو چندین نهاد علمی و اجتماعی از جمله آکادمی علوم زنان برای جهان سوم – عضو هیات موسس و امنای موسسه مطالعات و تحقیقات زنان- عضو هیات امنای موسسه گفت و گوی تمدن ها – عضو هیات امنای بنیاد زینب کبری- عضو شورای دستور کار جهانی گفت و گوی اسلام و غرب مجمع جهانی اقتصاد است.

ایشان در سال ۱۳۸۵ از سوی مردم تهران به عضویت سومین دوره شورای اسلامی شهر تهران برگزیده شد. وی برای نخستین بار کمیته محیط زیست در این شورا را با حدود ۲۰ کارگروه تخصصی به راه انداخت و مسئولیت آن را بر گرفت شد. این کمیته توانست ۳۸ مصوبه محیط زیستی را به صحن علنی ارایه و به تصویب برساند. همچنین در ۵۰ مصوبه ای که از طریق کمیسیون های مختلف شورا به تصویب رسید ملاحظات زیست محیطی را اعمال کند.

 

تالیفات

  • روایت معصومه ابتکار از وقایع درون سفارت تسخیر شده آمریکا در تهران تنها کتابی است که از این ماجرا توسط طرف ایرانی به زبان انگلیسی نگارش یافته و توسط انتشارات تالون بوکز در کانادا با عنوان Takeover in Tehran منتشر شده است. این کتاب به زبان فارسی و عربی نیز ترجمه و به ترتیب با اسامی "تسخیر " و " صراع فی طهران " در تهران و بیروت به چاپ رسیده است. انتشار این کتاب به سه زبان در سال های ۱۳۷۹ و ۱۳۸۰ صورت گرفت.
  • کتاب " خوشه های شهریور " دومین کتاب وی ، حاوی وقایع و اتفاقات کشور طی سال های ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۴ بوده که به ویژه به روندهای زیست محیطی و سیاسی طی آن دوران اشاره دارد. این کتاب در سال ۱۳۸۸ منتشر شده است.
  • کتاب " صلح و اخلاقیات طبیعی " نیز به زبان انگلیسی و با عنوان " Natural Peace& Ethics " مجموعه مقالات و سخنرانی های وی در مورد محیط زیست و صلح انتشار یافته است.
  • از دکتر معصومه ابتکار ۶۰ مقاله علمی ISI در سایت Scopus قابل مشاهده است.
  • دکتر معصومه ابتکار شهریور ۱۳۹۲ از سوی دکتر روحانی به عنوان معاون رییس جمهور و رییس سازمان حفاظت محیط زیست منصوب شد.